Oihan Berria

Euskal Herrian basoak berriro konektatzea eta lehengoratzea

KOKAPENA: Donibane Lohizune, Ahetze, Senpere eta Uztaritze artean

AZALERA: 6.000 hektarea baino gehiago, baso mistoak, larreak eta herriak barne

HELBURUA: Paisaia zatituak baso jarraitu eta bizi batean berriro konektatzea

ARRETA: Korridore ekologikoak, baso autoktonoen birsorkuntza eta komunitatearen lankidetza

ERREKURTSOA: Berreskuratze ekologikoa lur-jabe eta abeltzainekin elkarlanean

IKUSPEGIA: Natura, pertsonak eta kultura elkarrekin bizi diren paisaia oparoa

Egungo paisaia: Zatiturik

Parcela txikiz osatutako mosaiko berdea, hesi meheek, baserri sakabanatuek, errepideek eta erreken ertzuek mugatua. Hesi batzuk apurtuak, beste batzuk espezie bakarrekoak; larre irekia nagusi.

Produktiboa baina sinplifikatua; azalera berdea, baina sakonera ekologiko urria.

  • Hesi estuak eta linealak, egitura bertikal gutxirekin
  • Baso-bazter basatirik ez, ezta zuhaitz birsorkuntzarik
  • Drainatze-hodiek ura azkar eramaten dute
  • Gehiegi bazkatutako larreak, lore-aniztasun txikia
  • Baso-zati isolatuak
  • Elikagai-galerak eta lurzoruaren infiltrazio baxua

Trantsizio paisaia: Berriro konektatua

Hesi lodiagoak eta ibaiertzeko zerrendak agertzen dira; zenbait larre belardi eta zuhaixka-mosaiko bihurtzen dira; urmael txikiak eta hezeguneak berriro sortzen dira.

Prozesu naturalak berriro martxan jartzen dira; bocage paisaia sare berde bizidun bihurtzen da.

  • Hesiak lehengoratu eta zabaldu (espezie anitzekoak, 10–30 metroko zerrendak)
  • Lautada baxuak berriro hezetu eta ur-isuria moteldu
  • Atseden edo lugorri eremuak sortu birsorkuntza naturalerako
  • Abeltzaintza birakari estentsiboa ezarri, euskal arrazekin
  • Baserri-ertzetan eta maldetan zuhaitz gazteak landatu edo hazten utzi
  • Ongarri eta sarreren erabilera murriztu, eta mozketa-maiztasuna gutxitu

Helburu paisaia: Basaberritua

6.000 hektarea baino gehiagoko baso-larre matrize erdi-ireki jarraitua, haran eta magaletan zehar hedatzen dena, baso-multzo handiagoekin konektatua; zuhaitz-estalkiaren azpian ikusgai behiak, txerriak eta pottokak.

Nekazaritza, basoa eta natura basatia sistema erresiliente bakarrean uztartzen dituen paisaia.

  • Korridore ekologiko handi eta konektatuak
  • Baso erdi-irekia, bazka-dinamika naturalekin
  • Zuhaitz eta hesien adin-egitura askotarikoa
  • Hidrologia auto-iraunkorra (ur motela, hezeguneak, iturburuak)
  • Bazter eta barne-habitat aberatsak, baso eta belardi espezieei eusteko
  • Erabilera ekonomiko dibertsifikatuak: natura-kredituak, sarrera gutxiko abeltzaintza, ekoturismoa, basa-ekoizpena

Egungo paisaia: Zatiturik

Parcela txikiz osatutako mosaiko berdea, hesi meheek, baserri sakabanatuek, errepideek eta erreken ertzuek mugatua. Hesi batzuk apurtuak, beste batzuk espezie bakarrekoak; larre irekia nagusi.

Produktiboa baina sinplifikatua; azalera berdea, baina sakonera ekologiko urria.

  • Hesi estuak eta linealak, egitura bertikal gutxirekin
  • Baso-bazter basatirik ez, ezta zuhaitz birsorkuntzarik
  • Drainatze-hodiek ura azkar eramaten dute
  • Gehiegi bazkatutako larreak, lore-aniztasun txikia
  • Baso-zati isolatuak
  • Elikagai-galerak eta lurzoruaren infiltrazio baxua

Trantsizio paisaia: Berriro konektatua

Hesi lodiagoak eta ibaiertzeko zerrendak agertzen dira; zenbait larre belardi eta zuhaixka-mosaiko bihurtzen dira; urmael txikiak eta hezeguneak berriro sortzen dira.

Prozesu naturalak berriro martxan jartzen dira; bocage paisaia sare berde bizidun bihurtzen da.

  • Hesiak lehengoratu eta zabaldu (espezie anitzekoak, 10–30 metroko zerrendak)
  • Lautada baxuak berriro hezetu eta ur-isuria moteldu
  • Atseden edo lugorri eremuak sortu birsorkuntza naturalerako
  • Abeltzaintza birakari estentsiboa ezarri, euskal arrazekin
  • Baserri-ertzetan eta maldetan zuhaitz gazteak landatu edo hazten utzi
  • Ongarri eta sarreren erabilera murriztu, eta mozketa-maiztasuna gutxitu

Helburu paisaia: Basaberritua

6.000 hektarea baino gehiagoko baso-larre matrize erdi-ireki jarraitua, haran eta magaletan zehar hedatzen dena, baso-multzo handiagoekin konektatua; zuhaitz-estalkiaren azpian ikusgai behiak, txerriak eta pottokak.

Nekazaritza, basoa eta natura basatia sistema erresiliente bakarrean uztartzen dituen paisaia.

  • Korridore ekologiko handi eta konektatuak
  • Baso erdi-irekia, bazka-dinamika naturalekin
  • Zuhaitz eta hesien adin-egitura askotarikoa
  • Hidrologia auto-iraunkorra (ur motela, hezeguneak, iturburuak)
  • Bazter eta barne-habitat aberatsak, baso eta belardi espezieei eusteko
  • Erabilera ekonomiko dibertsifikatuak: natura-kredituak, sarrera gutxiko abeltzaintza, ekoturismoa, basa-ekoizpena
Oihan Berriak aukera ekonomiko, kultural eta sozial berriak eta erakargarriak ekartzen ditu. Proiektua parte hartu nahi duten eragile guztien onurarako diseinatuta dago — komunitateak, lur-jabeak, nekazariak, auzokideak, bisitariak eta enpresak barne — eta eskualde zabalagoarentzat etorkizun berdeagoa, osasuntsuagoa eta seguruagoa eskaintzen du.
Joost Hagedoorn
Rewilding Euskal Herriaren Sortzailea

🌿 Irudikatu

Irudikatu isiltasuna berriro itzultzen, kostalde biziko Euskal Herriaren atzean. Arnasa hartzeko eta galtzeko lekua. Haritz eta gaztainondoen itzalean ibiltzeko, korrika egiteko edo bizikletan aritzeko tokia. Ibaia ondoan atseden hartzeko, lasaitzeko eta indarrak berritzeko, trafikoaren ordez txorien kantuak entzunez.

Irudikatu paisaia bat berriro bizirik. Fauna basatia eta erdi-basatia libre mugitzen, bazkatzen eta ehizan; nekazariak lur aberatsagoak lantzen eta tokiko izaera duen elikadura ekoizten; familiek beren etxeen atzean bertan natura basatia aurkitzen.

Hemen, errepide eta hesiak bide eta bizitzaren korridore bihurtzen dira.
Airea freskoagoa da, lurra berdeagoa, eta herriak kostaldetik urrunago erakargarriago bihurtzen dira, basaberritutako paisaiaz inguratuta.

Hau da Oihan Berria — guztiontzako oihan bizia.
Natura eta komunitatea berriro konektatzeko aukera, oraindik leku dagoen bitartean; gehiegizko urbanizazioak dena hartu aurretik, aukera hau isilean desagertu baino lehen.

Etorkizun bikaina eraiki dezagun — ez aurrerapena geldiaraziz, baizik eta haren norabidea epe luzerako iraunkortasunerantz gidatuz.

Nola egingo dio onura Oihan Berriak komunitate osoari?

🏞️ Barnealdeko helmuga berri bat, lasaitasunerako eta abenturarako

🚴‍♀️ Herriak lotzen dituzten oinezko eta bizikleta bide berriak

🦋 Biodibertsitatearen eztanda

🍷 Tokiko nortasunaren eta harrotasunaren berpizkundea

💰 Tokiko ekonomia, balio sortzeko modu berriekin

🐗 Euskal abere erdi-basatien askatasuna

🐑 Nekazarientzat funtzionatzen duten sistema silbopastoralak

🏡 Ondarearen eta komunitate-balioaren hazkundea

🦊 Fauna basatiaren itzulera

🤝 Bizi-kalitatearen eta komunitate-ongizatearen hobekuntza

🍯 Polinizatzaile gehiago, erle gehiago — eta eztia gehiago

🍄 Perretxiko eta basoko elikagai basatien itzulera

🍇 Basa-frutak eta bertako baia espezieak

🌾 Lurzoru bizien birsorkuntza

💧 Lur osasuntsuetatik iragazten den ur garbiagoa

🌬️ Zuhaitzek garbitu eta freskatutako airea

🧠 Aire zabaleko hezkuntza eta ikerketa aukerak

🥩 Lur osasuntsuagoetatik datorren haragi eta esne hobea

🌊 Uholde eta lehorte arriskuen murrizketa naturala

🔥 Sute-arrisku txikiagoa, aniztasunari eta hezetasunari esker

🌳 Karbono-harrapaketa masiboa

☀️ Eskualde osoarentzako klima-erresilientzia

🎶 Soinu-paisaia bizia

🌍 Paisaiaren bidez indartutako eskualde-nortasuna

Ekiteko garaia da. Orain.

Herriak azkar hazten ari dira, kostaldearen erakargarritasuna handitzen ari da, eta gero eta jende gehiago ari da eskualdean bizitzen. Ekiteko unea orain da. Itxaroten badugu, paisaia hau are zatituagoa bihurtuko da — eta berriro konektatzea laster ezinezkoa izan daiteke.

Lagundu proiektu hau indartzen

Bertako bizilagunen eta tokiko eragileen ekarpenak beti entzuten ditugu — kontaktuak, ezagutza edo informazio baliotsua partekatu nahi duten guztienak.

Elkarlanean aritu nahi baduzu, ideia bat proposatu edo proiektua norabide egokian gidatzen lagundu, jar zaitez gurekin harremanetan zalantzarik gabe.