Udaberriko lorezaintza Euskal Kostaldean: Urarekin lan Egitea
Lurralde malkartsua, uraren errealitate aldakorrarekin Klima azkarrago aldatzen hasi baino lehen ere, Euskal Herria ezaguna zen bere eguraldi ezegonkorragatik, euri jasa handiengatik eta mikroklimengatik. Ez da inoiz izan nekazaritzarako lur errazena. Bere izaera malkartsuak laborantza zaildu izan du, eta mendeetan zehar horrek lurraldearen zati handi bat behin-behineko errege eta inperioen interesetik kanpo mantentzen lagundu zuen. […]
Udaberriko lorezaintza Euskal Kostaldean: Moztu, Inaustu eta Segatu
Txukuntasunaren kostua Txukuntasunarekiko dugun obsesioa kontroletik kanpo doa, eta presio ekologikoa sortzen ari da Euskal kostaldean. Euskal Kostaldea askotan postal baten moduan irudikatzen da: tradizionala, garbia eta turismo-helmuga autentikoa. Etxe zuriak, teilatu laranjak eta leiho-ateak edo egurrezko elementuak gorriz, berdez edo urdinez margotuta. Hesiak karratu-karratu moztuta, belardiak oso labur segatuta, eta zuhaitzak terrazak estaltzeko diziplinatuta. […]
Udaberriko lorezaintza Euskal Kostan: Bertako Landareak eta Espezie Inbaditzaileak
Zergatik Euskal Kostak bere lorategi-logika propioa behar duen Euskal Kosta ez da Ingalaterra, eta ez luke haren itxura izan behar. Klima desberdina dugu, ekosistema desberdinak, haize desberdinak, lur desberdinak, urtaro-erritmo desberdinak. Hala ere, gure lorategiek askotan Londresko auzo periferiko batetik kopiatu-itsatsiak dirudite, eta tartean palmondo bat “Marbellan bizi gara” iradokitzeko. Bitxia da: Europako paisaia berezienetako […]
Zer da birbasatzea?
Birbasakatzea naturaren kontserbazioaren ikuspegi bat da, bere kabuz iraun dezaketen ekosistemak berreskuratzea helburu duena, habitatak berriro konektatuz, funtsezko espezieak leheneratuz eta prozesu naturalen gaineko giza kontrola murriztuz. Naturari berriro funtzionatzeko behar duen espazioa eta baldintzak ematea da — eta hori gertatzea eragozten duten oztopoak kentzea. Ekosistema osasuntsuak ez dira estatikoak. Ibaiak ibilgua aldatzen dute, basoak […]
Bost modu nola rewilding-ek hobetzen duen eguneroko bizitza Euskal Herrian
Bost modu nola rewilding-ek hobetzen duen eguneroko bizitza Euskal Herrian Sarritan galdetzen didate: zergatik arduratu behar nuke rewilding-az?Galdera bidezkoa da. Askorentzat, kontserbazioa urruneko edo sinboliko zerbait da — zientzialarientzat, ekintzaileentzat, hegaztizaleentzat eta zuhaitz-besarkatzaileentzat. Baina egia sinpleagoa da: rewilding-ek zuzenean hobetzen du eguneroko bizitza hemen Euskal Herrian. Gure janaria hobea egiten du, ura garbiagoa, etxeak osasuntsuagoak, […]
Nola egin natura-lagunkoi lorategia Euskal Herrian
Askotan, lorategia atsedenlekua da guretzat: barazki batzuk hazteko, uda arratsaldeak pasatzeko, lagunekin bazkariak egiteko. Baina Euskal Herrian, batez ere kostaldean, lorategiak ez dira soilik pribatuak. Etxeen, errepideen eta herrien artean dauden inguru berdearen zati handi bat dira, naturaren azken gune bizidunetako bat gure ondoan. Txoriak egunero bisitatzen dituzte, erleek loreak erabiltzen dituzte eta lurrek ura […]
Euskaraz: Euskal Herriko Haritza: Legearen, Galeraren eta Berritzearen Ikurra
Euskal Herriaren arima daraman zuhaitza bat baldin badago, hori haritza da. Antzinako batzarrak bere adarren azpian, gaur egungo erraldoi zaharrak larreetan eta mendietan… haritzek gure babesleku, gure egur eta gure askatasunaren ikur izan dira. Haien historia kulturala eta ekologikoa da: autogobernuaren ikurra, mendeetako erabilera eta suntsipenaren lekuko, eta gaur egun ere biodibertsitatearen giltzarria, Pirinioen bi […]
Euskal Herria basaberritzen
Natura kontserbatzea eta berreskuratzea Euskal Herrian. Zergatik rewilding?Euskal Herria gizakien eta naturaren arteko harreman sakon batek definitzen du. Mendeetan zehar, mendien eta ozeanoaren arteko eskualde malkartsu honek tokiko komunitateak elikatu ditu bere baliabide naturalen bidez. Elkarbizitza honek tokiko kultura eta ekosistemak moldatu ditu. Europa gehienak bere paisaia naturalak galdu dituen bitartean, Euskal Herriak oraindik bizitasunez […]